Η τριχοφυΐα στο πρόσωπο των γυναικών, κυρίως στο πηγούνι και στο άνω χείλος, οφείλεται συνήθως στην κληρονομικότητα ή στην επίδραση των ανδρογόνων, των «ανδρικών» ορμονών. Οι πιο συχνές ορμονικές αιτίες είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και η εμμηνόπαυση. Αν η τριχοφυΐα αυξάνεται γρήγορα ή συνοδεύεται από διαταραχές της περιόδου, χρειάζεται ιατρικός έλεγχος. Για τις σκούρες τρίχες, η laser αποτρίχωση προσφέρει μακροχρόνια μείωση.
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε γιατί εμφανίζονται τρίχες στο πρόσωπο, πώς ξεχωρίζει ο δασυτριχισμός από άλλους τύπους αυξημένης τριχοφυΐας, πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος και τι μπορεί να κάνει η laser αποτρίχωση.
Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινά από τη διάγνωση.
Περιεχόμενα
- Γιατί εμφανίζονται τρίχες στο πρόσωπο
- Δασυτριχισμός ή απλώς έντονη τριχοφυΐα;
- Πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
- Τρόποι αντιμετώπισης της τριχοφυΐας στο πρόσωπο
- Τι να περιμένετε από τη laser αποτρίχωση στο πρόσωπο
- Γιατί το φθινόπωρο είναι καλή εποχή για να ξεκινήσετε
- Συχνές ερωτήσεις
- Εκτίμηση στη Νέα Ερυθραία
Γιατί εμφανίζονται τρίχες στο πρόσωπο
Σχεδόν όλες οι γυναίκες έχουν στο πρόσωπο λεπτό, ανοιχτόχρωμο χνούδι, που συνήθως δεν φαίνεται. Κάποιες από αυτές τις τρίχες μπορεί με τον καιρό να γίνουν πιο χοντρές και σκούρες. Αυτό το προκαλούν τα ανδρογόνα, δηλαδή οι «ανδρικές» ορμόνες που υπάρχουν φυσιολογικά, σε μικρή ποσότητα, και στον γυναικείο οργανισμό. Συμβαίνει είτε επειδή τα ανδρογόνα είναι αυξημένα είτε επειδή οι ρίζες των τριχών είναι πιο ευαίσθητες σε αυτά.
Οι πιο συχνές αιτίες είναι:
Κληρονομικότητα. Σε πολλές γυναίκες, ιδίως στις γυναίκες της Μεσογείου, η τριχοφυΐα στο πρόσωπο είναι από τη φύση της πιο έντονη και συχνά υπάρχει και σε άλλες γυναίκες της οικογένειας. Οι ορμόνες είναι φυσιολογικές και δεν υπάρχει πρόβλημα υγείας.
Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ). Είναι η πιο συχνή ορμονική αιτία. Συχνά, όχι όμως πάντα, συνοδεύεται από ακανόνιστη περίοδο, ακμή ή αύξηση βάρους.
Εμμηνόπαυση. Τα οιστρογόνα μειώνονται, ενώ τα ανδρογόνα μειώνονται πιο αργά. Έτσι σε πολλές γυναίκες εμφανίζονται χοντρές τρίχες, κυρίως στο πηγούνι. Αν όμως η τριχοφυΐα είναι έντονη ή αυξάνεται γρήγορα, χρειάζεται έλεγχος. Περισσότερα για αυτή την περίοδο θα βρείτε στο άρθρο μας για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.
Πιο σπάνια, η τριχοφυΐα οφείλεται σε:
- Φάρμακα. Σκευάσματα με τεστοστερόνη ή άλλα ανδρογόνα, ακόμη και τζελ τεστοστερόνης του συντρόφου, που μπορεί να περάσει με την επαφή στο δέρμα. Άλλα φάρμακα, όπως η κορτιζόνη, μπορεί επίσης να αυξήσουν την τριχοφυΐα, αλλά με διαφορετικό τρόπο (υπερτρίχωση, δείτε παρακάτω).
- Άλλες ορμονικές διαταραχές των επινεφριδίων, της υπόφυσης ή των ωοθηκών και, πολύ σπάνια, όγκους που παράγουν ανδρογόνα. Αυτές τις ελέγχει ο γιατρός όταν η εικόνα το δικαιολογεί.
Δασυτριχισμός ή απλώς έντονη τριχοφυΐα;
Οι γιατροί χρησιμοποιούν δύο διαφορετικούς όρους:
Δασυτριχισμός είναι όταν μια γυναίκα έχει χοντρές, σκούρες τρίχες σε σημεία όπου συνήθως έχουν οι άνδρες: πηγούνι, άνω χείλος, μάγουλα, λαιμό, στήθος, κοιλιά ή πλάτη. Συνδέεται με τα ανδρογόνα, είτε επειδή είναι αυξημένα είτε επειδή οι τρίχες είναι πιο ευαίσθητες σε φυσιολογικά επίπεδα.
Υπερτρίχωση είναι η αυξημένη τριχοφυΐα, σε όλο το σώμα ή σε μία περιοχή, που δεν ακολουθεί το «ανδρικό» μοτίβο, αφορά και τα δύο φύλα και συνήθως δεν οφείλεται σε ανδρογόνα (μπορεί π.χ. να είναι κληρονομική ή να οφείλεται σε φάρμακο).
Η διάκριση έχει σημασία, γιατί στον δασυτριχισμό η αποτρίχωση αντιμετωπίζει το αποτέλεσμα αλλά όχι την αιτία. Αν υπάρχει ορμονική διαταραχή και δεν αντιμετωπιστεί, είναι πιθανό να συνεχίσουν να εμφανίζονται νέες τρίχες.
Πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
Δεν χρειάζονται εξετάσεις για κάθε τρίχα στο πηγούνι. Αξίζει όμως να μιλήσετε με γιατρό όταν:
- η τριχοφυΐα εμφανίστηκε ή αυξήθηκε απότομα, μέσα σε λίγους μήνες,
- συνοδεύεται από ακανόνιστη περίοδο ή απουσία περιόδου,
- εμφανίστηκε για πρώτη φορά ή αυξήθηκε έντονα μετά την εμμηνόπαυση,
- υπάρχει και ακμή, αραίωση των μαλλιών στην κορυφή ή αύξηση βάρους,
- έχει βαρύνει η φωνή, έχει αυξηθεί η μυϊκή μάζα, έχουν υποχωρήσει τα μαλλιά στους κροτάφους, έχει μειωθεί το μέγεθος των μαστών ή έχει διογκωθεί η κλειτορίδα (σημάδια «αρρενοποίησης»). Αυτά είναι σπάνια, αλλά χρειάζονται άμεση εκτίμηση.
Ο έλεγχος γίνεται από δερματολόγο, γυναικολόγο ή ενδοκρινολόγο. Συνήθως περιλαμβάνει ιστορικό, κλινική εξέταση και, όπου χρειάζεται, ορμονικές εξετάσεις αίματος και υπερηχογράφημα των ωοθηκών. Στη Forever Laser Clinic λειτουργεί και γυναικολογικό τμήμα, ώστε ο έλεγχος και η αποτρίχωση να γίνονται συντονισμένα.
Τρόποι αντιμετώπισης της τριχοφυΐας στο πρόσωπο
Με μια ματιά, οι βασικές επιλογές:
| Μέθοδος | Πόσο κρατά | Για ποιες τρίχες | Τι να προσέξετε |
|---|---|---|---|
| Ξύρισμα | 1–3 ημέρες | Όλες | Δεν κάνει την τρίχα πιο χοντρή ή πιο σκούρα |
| Τσιμπίδα, κερί, κλωστή | 2–6 εβδομάδες | Όλες | Μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό, τρίχες κάτω από το δέρμα ή θυλακίτιδα |
| Laser αποτρίχωση | Μακροχρόνια μείωση, συχνά με συνεδρίες συντήρησης | Σκούρες τρίχες | Δεν δρα σε ξανθές ή λευκές τρίχες. Σε έντονο λεπτό χνούδι υπάρχει κίνδυνος να γίνει πιο χοντρό |
| Ηλεκτρόλυση | Μόνιμη για τις τρίχες που θεραπεύονται | Κάθε χρώμα, για λίγες τρίχες | Αργή διαδικασία, χρειάζεται αρκετές συνεδρίες |
| Φαρμακευτική αγωγή | Όσο διαρκεί η αγωγή | Ορμονική τριχοφυΐα | Με ιατρική συνταγή. Αποτέλεσμα μετά από τουλάχιστον 6 μήνες |
Ξύρισμα, τσιμπίδα, κερί και κλωστή
Είναι γρήγορες λύσεις, αλλά προσωρινές. Το ξύρισμα δεν κάνει την τρίχα πιο χοντρή ή πιο σκούρα, αυτό είναι μύθος. Η τσιμπίδα, το κερί και η κλωστή όμως μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα και να προκαλέσουν ερυθρότητα, τρίχες που εγκλωβίζονται κάτω από το δέρμα ή θυλακίτιδα, δηλαδή φλεγμονή στη ρίζα της τρίχας.
Laser αποτρίχωση
Το laser στοχεύει τη μελανίνη της τρίχας και θερμαίνει τη ρίζα της, ώστε να μειωθεί η ικανότητά της να παράγει νέα τρίχα. Στόχος είναι η μακροχρόνια μείωση της τριχοφυΐας: στις περισσότερες γυναίκες οι τρίχες γίνονται σταδιακά λιγότερες και πιο λεπτές, αν και η ανταπόκριση διαφέρει από άτομο σε άτομο και είναι συχνά μικρότερη όταν υπάρχει ορμονική διαταραχή. Στο ιατρείο η laser αποτρίχωση γίνεται με αλεξανδρίτη Candela GentleLase Pro και, για πιο σκούρα δέρματα, με Nd:YAG laser.
Ηλεκτρόλυση
Οι ξανθές, γκρίζες ή λευκές τρίχες έχουν λίγη ή καθόλου μελανίνη και ανταποκρίνονται ελάχιστα ή καθόλου στο laser. Για λίγες τέτοιες τρίχες, μια λύση είναι η ηλεκτρόλυση, που καταστρέφει τη ρίζα μία-μία τρίχα και χρειάζεται συνήθως αρκετές συνεδρίες.
Αντιμετώπιση της αιτίας
Όταν η τριχοφυΐα είναι ορμονική, ο γιατρός μπορεί να προτείνει και φαρμακευτική αγωγή, συνήθως αντισυλληπτικό χάπι ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντιανδρογόνο. Η αγωγή χρειάζεται τουλάχιστον 6 μήνες για να δείξει αποτέλεσμα. Ο συνδυασμός της με laser δίνει συνήθως καλύτερο και πιο διαρκές αποτέλεσμα από το καθένα μόνο του.
Τι να περιμένετε από τη laser αποτρίχωση στο πρόσωπο
Ποια είναι καλή υποψήφια. Τα καλύτερα αποτελέσματα φαίνονται συνήθως σε σκούρες, χοντρές τρίχες. Το λεπτό ξανθό χνούδι δεν είναι στόχος του laser.
Πόσες συνεδρίες. Στο πρόσωπο χρειάζονται συνήθως περισσότερες συνεδρίες από ό,τι στο σώμα, γιατί η τριχοφυΐα εκεί επηρεάζεται από τις ορμόνες. Στην αρχή οι συνεδρίες γίνονται περίπου κάθε 4 έως 6 εβδομάδες.
Συντήρηση. Ειδικά στον δασυτριχισμό, με τον καιρό μπορεί να εμφανιστούν λίγες νέες τρίχες. Τότε συνήθως χρειάζονται μερικές συνεδρίες συντήρησης τον χρόνο, ανάλογα με την αιτία και την ανταπόκριση.
Ενόχληση. Στο άνω χείλος η αίσθηση είναι λίγο πιο έντονη, σαν τσίμπημα. Το σύστημα ψύξης του μηχανήματος την περιορίζει.
Μετά τη συνεδρία. Μπορεί να υπάρχει ερυθρότητα και ελαφρύ πρήξιμο για λίγες ώρες. Σπάνια μπορεί να εμφανιστούν φουσκάλες ή παροδικές αλλαγές στο χρώμα του δέρματος. Αν έχετε ιστορικό επιχείλιου έρπη, ενημερώστε τον γιατρό πριν από τη θεραπεία στο άνω χείλος. Αποφεύγετε τον ήλιο και χρησιμοποιείτε αντηλιακό.
Σε ένα μικρό ποσοστό γυναικών, κυρίως όταν υπάρχει έντονο λεπτό χνούδι στο πρόσωπο και τον λαιμό, το laser μπορεί να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα: οι λεπτές τρίχες στην περιοχή της θεραπείας ή γύρω από αυτή γίνονται πιο χοντρές και σκούρες (παράδοξη υπερτρίχωση). Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε πιο σκούρο δέρμα και, πιθανώς, όταν υπάρχει ορμονική διαταραχή. Γι’ αυτό ο δερματολόγος αξιολογεί πρώτα το είδος της τρίχας και αποφασίζει αν το laser είναι η σωστή επιλογή.
Γιατί το φθινόπωρο είναι καλή εποχή για να ξεκινήσετε
Σε πρόσφατα μαυρισμένο δέρμα ο κίνδυνος παρενεργειών είναι μεγαλύτερος, γι’ αυτό η θεραπεία συνήθως αναβάλλεται ή γίνεται με προσαρμοσμένες ρυθμίσεις. Τον χειμώνα είναι πιο εύκολο να αποφύγετε τον ήλιο ανάμεσα στις συνεδρίες, και αν ξεκινήσετε τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, μέχρι την άνοιξη μπορεί να έχετε κάνει μεγάλο μέρος των συνεδριών. Το πρόσωπο όμως εκτίθεται στον ήλιο όλο τον χρόνο, άρα το αντηλιακό χρειάζεται κάθε μέρα.
Συχνές ερωτήσεις
Τι αυξάνει την τριχοφυΐα στο πρόσωπο;
Κυρίως τα ανδρογόνα. Τα επίπεδά τους ή η επίδρασή τους στις ρίζες των τριχών αυξάνονται στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, στην εμμηνόπαυση και με ορμονικές αλλαγές όπως η εγκυμοσύνη (όπου συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό). Ρόλο παίζουν και η κληρονομικότητα, η αύξηση βάρους και σκευάσματα με ανδρογόνα. Άλλα φάρμακα, όπως η κορτιζόνη, αυξάνουν την τριχοφυΐα με διαφορετικό μηχανισμό.
Γιατί εμφανίστηκε ξαφνικά τριχοφυΐα στο πρόσωπο;
Μερικές τρίχες που εμφανίζονται σιγά σιγά με τα χρόνια είναι συνήθως φυσιολογικές. Όταν όμως η τριχοφυΐα αυξάνεται γρήγορα, μέσα σε λίγους μήνες, ή συνοδεύεται από αλλαγές στην περίοδο, ακμή ή αλλαγή στη φωνή, χρειάζεται ιατρικός έλεγχος για να αποκλειστεί ορμονική αιτία.
Υπάρχει φυσική αντιμετώπιση για την τριχοφυΐα στο πρόσωπο;
Δεν υπάρχει φυσικός τρόπος, όπως μάσκες ή σπιτικές συνταγές, που να αφαιρεί μόνιμα τις τρίχες. Στις γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες και αυξημένο βάρος, η απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει τα ορμονικά επίπεδα και σε ορισμένες να περιορίσει την τριχοφυΐα, συνήθως όμως ήπια και αργά. Για τις τρίχες που ήδη υπάρχουν, οι επιλογές είναι οι προσωρινές μέθοδοι ή το laser.
Πώς αντιμετωπίζονται οι τρίχες στο πηγούνι;
Για λίγες τρίχες, το ξύρισμα ή το κόψιμο με ψαλίδι είναι πιο φιλικά για το δέρμα από τη συνεχή χρήση τσιμπίδας, που ερεθίζει την περιοχή. Για μόνιμη μείωση, οι σκούρες τρίχες συνήθως ανταποκρίνονται καλά στη laser αποτρίχωση. Αν οι τρίχες αυξάνονται, καλό είναι να γίνει και ορμονικός έλεγχος.
Φεύγει το ξανθό χνούδι στο πρόσωπο με λέιζερ;
Όχι. Το ξανθό χνούδι έχει πολύ λίγη μελανίνη και το laser δεν μπορεί να το στοχεύσει. Επιπλέον, όταν υπάρχει έντονο λεπτό χνούδι στο πρόσωπο, υπάρχει κίνδυνος το laser να το μετατρέψει σε πιο χοντρές και σκούρες τρίχες. Για το λεπτό χνούδι, ο δερματολόγος θα σας προτείνει την κατάλληλη λύση στην εκτίμηση.
Εκτίμηση στη Νέα Ερυθραία
Αν σας απασχολεί η τριχοφυΐα στο πρόσωπο, το πρώτο βήμα είναι μια εκτίμηση από δερματολόγο. Θα δούμε το είδος της τρίχας, τον τύπο του δέρματος και αν χρειάζεται ορμονικός έλεγχος, και θα σας προτείνουμε το κατάλληλο πλάνο. Η Forever Laser Clinic βρίσκεται στη Νέα Ερυθραία και εξυπηρετεί τα Βόρεια Προάστια, Κηφισιά, Εκάλη και Διόνυσο. Κλείστε ραντεβού στο 210-6201113 ή στο 210-6201123.
Δρ. Βασίλειος Χρυσοχέρης
ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ – ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ
Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Semmelweis της Ουγγαρίας και ολοκλήρωσε την ειδικότητα της δερματολογίας-αφροδισιολογίας στο Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδίσιων Νοσημάτων «Ανδρέας Συγγρός». Κατά την ειδικότητα εκπαιδεύτηκε με υποτροφία σε πανεπιστημιακή δερματολογική κλινική στο Denver των ΗΠΑ. Έχει ολοκληρώσει το μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη δερματοσκόπηση της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είναι επιστημονικός συνεργάτης του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών και μέλος της Ελληνικής Δερματολογικής Εταιρείας και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δερματολογίας.
Πηγές
- Endocrine Society, Evaluation and Treatment of Hirsutism in Premenopausal Women: Clinical Practice Guideline (2018)
https://www.endocrine.org/clinical-practice-guidelines/hirsutism - Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ), Τριχοφυΐα
https://www.edae.gr/visitors/trichofyia/ - DermNet, Excessive hair
https://dermnetnz.org/topics/excessive-hair - MSD Manual Professional, Hirsutism and Hypertrichosis
https://www.msdmanuals.com/professional/dermatologic-disorders/hair-disorders/hirsutism-and-hypertrichosis - Paradoxical effects of hair removal systems: a review (PubMed)
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17716243/
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή. Η διάγνωση και η επιλογή θεραπείας γίνονται από δερματολόγο μετά από κλινική εξέταση.
